Ako presne funguje korupcia v statnom IT?

Z mojej skusenosti a z mnozstva rozhovorov s roznymi ludmi som nadobudol trosku dojem, ako ta zlaaa korupcia v statnom IT vlastne funguje a v com je problem. Snazim sa to teraz nejak spisat. Lebo stale je tam obrovske mnozstvo mytov a legiend a JPP. Chcem z toho neskor spravit infografiku a strukturovany clanok.

Urcite je tu vela z vas, ktory k tomu vedia dat svoj koment. Pripadne mi mozete napisat aj anonymne.

Hlavny zmysel toho je ten, ze ak chceme nejaky problem vyriesit, musime vediet ako to presne funguje a co ho sposobuje. Dik za kazdy feedback.

BRAINSTORM:

Korupcia je ve─żk├Ż probl├ęm aj ke─Ć nie jedin├Ż n├í┼ího ┼ít├ítu. Ak chceme nejak├Ż probl├ęm vyrie┼íi┼ą, mus├şme vedie┼ą ako vlastne funguje a kde s├║ ─Źasti ktor├ę treba opravi┼ą. Aj ke─Ć ka┼żd├ęmu je viacmenej jasn├ę asi ako to funguje, ke─Ć sa za─Źnete p├Żta┼ą do detailov istota sa niekde vytr├íca. V┼íetci hovoria, ┼że v ┼ít├ítnom IT je obrovsk├í korupcia a m├ş┼łaj├║ sa hrozn├ę peniaze. Je to tak?

To ako korupcia funguje sa sna┼żim vysklada┼ą z desiatok rozhovorov s r├┤znymi ─żudmi, ich popismi, sk├║senos┼ąami a odhadmi ako to funguje. Budem preto r├íd, za ka┼żd├Ż feedback a opravu.

─îo je to vlastne korupcia?
S├║ to ├║platky a klientelizmus, vydieranie, dohoda a kartel? Alebo je to aj konflikt z├íujmov, pr├şpadne niekto m├í viac inform├íci├ş ako in├Ż? Alebo je to aj to, ┼że jedna entita rob├ş viacero vec├ş ako pl├ínovanie, rozhodovanie, dod├ívanie a kontrolovanie? Lebo v na┼íom IT je v┼íetko z toho.

Pre─Źo je korupcia v IT problem?
Hlavn├Żm probl├ęmom nie je to, ┼że sa nie─Źo k├║pi zbyto─Źne predra┼żene. Pri takejto obrovskej miere korupcie a ┼ípeci├ílne v IT je hlavn├Ż probl├ęm to, ┼że sa kv├┤li nej ani predra┼żen├ę z├íkazky nedok├í┼żu dokon─Źi┼ą.

Pre─Źo? Napr. sa niekomu nan├║ti subdod├ívate─ż, ktor├Ż fakturuje ale nedod├íva (alebo dod├íva m├ílo, alebo m├┤┼że by┼ą aj tak├Ż neschopn├Ż, ┼że rad┼íej to spravia za neho). Alebo sa nadiktuje ak├Ż HW/SW sa mus├ş pou┼żi┼ą - ─Źo ─Źastokr├ít stra┼íne komplikuje situ├íciu pri k├│dovan├ş, ako to v┼íetko zladi┼ą dokopy. Alebo sa niekde str─Ź├ş nejak├í nov├í ─Źas┼ą projektu (ide├ílne drah├í, zlo┼żit├í/┼ąa┼żko pochopite─żn├í, ale nepotrebn├í - napr. tak├ę business inteligence rie┼íenie).

─îas┼ą ÔéČ ide v┼íetk├Żm ─żu─Ćom okolo - ÔÇťhlavaÔÇŁ v pozad├ş, ├║radn├şk- alebo aj viacer├ş, sponzorstvo strany, spriatelen├í konzulta─Źka, vybavova─Źi obstar├ívania, firmy ─Źo daj├║ konkuren─Źn├ę ponuky, pr├şpadne ─Źosi vypalova─Źom, subdod├ívatelia. Tak┼że je dos┼ą mo┼żn├ę, ┼że na skuto─Źn├║ robotu naozaj ve─ża pe┼łaz├ş, resp. priestoru na mo┼żn├ę v├Żdavky - nezostane!

Ako teda konkr├ętne funguje v ┼ít├ítnom IT?

Cel├ę je to tro┼íku zamotan├ę a zlo┼żitej┼íie, preto sa najsk├┤r pok├║sim op├şsa┼ą najmen┼í├ş a ─żahko pochopite─żn├Ż blok v r├ímci korupcie, ktor├ş som aj v─Ćaka pr├şpadu Vopred vyhrat├ę tendre (https://www.websupport.sk/blog/2015/05/vopred-vyhrate-tendre-si-strcte/) mal mo┼żnos┼ą za┼żi┼ą.

├Üplne primit├şvna forma korupcie, v├Ą─Ź┼íinou v men┼í├şch sum├ích:

  1. nejak├Ż ├║radn├şk m├í pod palcom niektor├ę verejn├ę obstar├ívanie
    M├í pod palcom znamen├í, ┼że ho m├┤┼że podp├şsa┼ą, alebo vyhl├ísi┼ą. Pr├şpadne je to vec ktor├║ dostal na starosti vyrie┼íi┼ą, ale ostatn├ş na ├║rade tomu nerozumej├║ - (v├Żber dod├ívate─ża serverov, it rie┼íenia ÔÇŽ).

  2. ├║radn├şk oslov├ş spriatelen├║ firmu, ┼że vie zabezpe─Źi┼ą v├Żhru v danej s├║┼ąa┼żi. samozrejme predra┼żen├║ s dobr├Żm ziskom pre firmu

  3. spriatelen├í firma sa prihl├ísi. ─îasto kr├ít si zabezpe─Ź├ş ─Ćal┼íie minim├ílne 2-3 ponuky od spriatelen├Żch firiem, ktor├ę to re├ílne nechc├║ vyhra┼ą. Tie dostan├║ mal├ę v┼íimn├ę, pr├şpadne pr├şs─żub ┼że im firma bude robi┼ą kritie nabud├║ce.

  4. ke─Ć to spriatelen├í firma vyhr├í, dan├Ż ├║radn├şk potom cez in├║ firmu-2 v ktorej m├í kontakty vyfakturuje slu┼żby, ktor├ę sa relat├şvne ┼ąa┼ż┼íie kontroluj├║ a ohodnocuj├║ (marketing, anal├Żzy, programovanie, ─Źoko─żvek v├ís napadne) ale ─Źasto kr├ít je to rovno cash. Cash je kr├í─ż.

  5. od firmy-1, ktor├í z├íkazku vyhrala prite─Ź├║ peniaze do firmy-2, ktor├í to fakturovala v├Żhercovi. Nech├í si v┼íimn├ę a zvy┼íok vyplat├ş ├║radn├şkovi pod─ża mno┼żstva pe┼łaz├ş bu─Ć v hotovosti, autami, bytom, pozemkom, z─żavou, ─Ćal┼íou faktur├íciou, podielom v danej firme. Tak├Żto re┼ąazec fakt├║r├íci├ş m├┤┼że is┼ą cez viacero krokov a subjektov.

Ve─żmi podobne funguje aj v├Ą─Ź┼íia korupcia, ale je to tro┼íku zlo┼żitej┼íie, preto┼że akt├ęrov je viac, probl├ęmy s├║ zlo┼żitej┼íie a verejn├ę obstar├ívania s├║ na desiatky mili├│nov eur:

akt├ęri:
OLIGARCHA, POLITIK, ├ÜRADN├ŹK, KONZULTA─îN├ü FIRMA, DOD├üVATE─Ż, SUBDOD├üVATE─Ż, SUBDOD├üVATE─Ż2 ÔÇŽ (a┼ż subdod├ívate─ż-N)

  1. Oligarcha pom├┤┼że politikovi, alebo jeho strane (odporu─Ź├ş ho u┼ż existuj├║cim politikom, zafinancuje kampa┼ł, d├í mu z─żavy na slu┼żby)

  2. Politik potom prijme niektor├Żch ├║radn├şkov pod─ża odpor├║─Źan├ş oligarchu, firiem alebo aj svojich z├íujmov (rozhoduj├║ci s├║ t├ş, ─Źo m├┤┼żu podpisova┼ą). ─îasto u┼ż za prijatie nov├ęho ├║radn├şka sa platia r├┤zne sumy, pr├şpadne sa to po─Ź├şta ako l├ískavos┼ą ktor├í sa vr├íti. ─îasto s├║ ├║radn├şci b├Żval├ş zamestnanci danej firmy/oligarchu, ktor├Ż chce ma┼ą cez nich vplyv a inform├ície. Mnohokr├ít doch├ídza k tomu, ┼że organiz├ícia neobstar├íva rie┼íenia, ktor├ę by nap─║┼łali potreby ob─Źana. Obstar├ívan├ę rie┼íenia nie s├║ s├║─Źas┼ąou ┼íir┼íieho kontextu nap─║naj├║ceho potreby vych├ídzaj├║ce z prior├şt, ale reflektuj├║ z├íujem oligarie a firiem, ktor├ę ÔÇťnie─Źo dok├í┼żu doda┼ąÔÇŁ. Dosaden├Ż ├║radn├şk v mnoh├Żch oblastiach postupuje proti z├íujmom klientov ┼ít├ítu. Probl├ęm teda vznik├í skorej ako za─Źne samotn├ę obstar├ívanie.

  3. Tak├Żto ├║radn├şk pracuje a pripravuje dohodnut├ę projekty.

  4. Ke─Ć┼że s├║ to ve─żk├ę projekty a v ┼ít├íte nie je ─Źasto know-how, prirpavuje projekty pomocou dohodnutej konzulta─Źnej firmy.

Konzulta─Źn├í firma je lepidlom a vypracov├íva dohodnut├ę projekty ÔÇťoligarchom, politikom, firmoe, alebo ├║radn├şkom"

  1. Projekt (┼ít├║dia uskuto─Źnite─żnosti) je vypracovan├í tak, aby vyhovovala vopred dohodnutej firme, ktor├í ho m├í vyhra┼ą a mala dostato─Źne ve─żk├Ż zisk z dan├ęho projektu.

Odhaduje sa, ┼że re├ílne n├íklady firmy, ktor├í vyhr├í a cenou projektu b├Żvaj├║ hlboko pod 50-60% ─Źasto aj na ├║rovni 20%. Ako mer├ştko m├┤┼że sl├║┼żi┼ą cena hardwaru. V komer─Źnom svete z├şskate z─żavu oproti cenn├şkov├Żm cen├ím hne─Ć 40-50%. Ke─Ć sme my do na┼íej firmy kupovali HW za cca 300k eur, podarilo sa n├ím vyjedna┼ą z─żavu 72%. Pre ┼ít├ítne projekty je to v├Ą─Ź┼íinou niekde pod 10%. Podobne je to s licenciami na software (ms, oracle ÔÇŽ) a e┼íte ─żah┼íie a menej kontrolovate─żne sa to d├í robi┼ą pri v├Żvoji softwaru. Kde m├┤┼żete naceni┼ą projekt na 10 mili├│nov a subdod├ívate─ż v├ím to dod├í za 500k eur a e┼íte aj on na t├Żch 500k sprav├ş zisk 300k a za 200k to naprogramuj├║ jeho kontraktori - program├ítori. Mar┼żu si viete spo─Ź├şta┼ą.

  1. Nasleduje VO, ktor├ę op├Ą┼ą pripravuj├║/podpisuj├║ dohodnut├ş ├║radn├şci, aby ho vyhrala dan├í firma, alebo konzorcium. Na dosiahnutie tohto cie─ża je podstatn├ę vyradi┼ą zo s├║┼ąa┼że potenci├ílnu konkurenciu a zabezpe─Źi┼ą dohodu akt├ęrov, ktor├Żch vyradi┼ą nie je mo┼żn├ę.
    Na vyradenie konkurencie sa pou┼ż├şvaj├║ hlavne krit├ęri├í v obstar├ívan├ş a to hlavne nezmyselne vysok├ę n├íroky na referencie z├║┼żen├ę na ┼ít├ítnu spr├ívu, obraty, ve─żkos┼ą referenci├ş meran├ę len ich cenou, po┼żiadavky na expertov a ich certifik├ície, ktor├ę mnohokr├ít irelevantn├ę v kontexte bud├║cej zak├ízky a mnoh├ę ─Ća─ż┼íie k─żu─Źky, ktor├ę je mo┼żn├ę do krit├ęri├ş dosta┼ą.
    Zabezpe─Źenie dohody akt├ęrov na trhu je vysoko sofistikovan├í hra postaven├í na vz├íjomnej d├┤vere nieko─żk├Żch ─żud├ş, alebo tvrd├Ż obchodn├Ż a┼ż krimin├ílny n├ítlak. V pr├şpade kraj├şn ako Slovensko ide v mnoh├Żch pr├şpadoch o politicky koordinovan├║ hru naprie─Ź nieko─żko politick├Żch str├ín s├║─Źasne.
    ─îasto ve─żk├ę projekty vyhr├ívaj├║ konzorci├í firiem, ktor├Żch akt├ęry sa pravidelne opakuj├║ v r├┤znych roliach. Ak firma ÔÇťpriprav├ş a dohodneÔÇŁ projekt, tak ─Źasto proakt├şvne, alebo pod n├ítlakom prizve ─Ća─ż┼íie firmy do konzorcia a toto sa opakuje v in├Żch zostav├ích na in├Żch zak├ízkach. Takto je mo┼żn├ę dosiahnu┼ą ÔÇťdohodu o vz├íjomnom ne├║to─Źen├şÔÇŁ a takto je mo┼żn├ę dosiahnu┼ą vyradenie, alebo demotivovanie potenci├ílne ÔÇťnevhodn├ęhoÔÇŁ v├ş┼ąaza verejnej s├║┼ąa┼że. Toto jeden z d├┤vodov, pre─Źo sa projekty nedelia na mal├ę ─Źasti, ale naba─żuj├║ sa do obrovsk├Żch rozmerov.

  2. Vyhr├í ho dohodnut├í firma / konzorcium firiem. Robia na projekte a zober├║ subdod├ívate─żov, preto┼że sami to v├Ą─Ź┼íinou nevedia cel├ę spravi┼ą a treba z├írove┼ł nejak peniaze prepra┼ą. Peniaze pristan├║ na ich ├║─Źtoch.

Špeciálne ako sa perie HW:
Niektor├ę hlavn├ę dod├ívate─żsk├ę firmy by mali ove─ża v├Ą─Ź┼íie obraty ako maj├║ teraz a preto potrebuj├║ dod├íva┼ą slu┼żby priamo cez dod├ívate─żov.
Vybavia dan├Ż projekt/deal
Oslovia majitela firmy X, alebo zalo┼żia nov├║ firmu, pr├şpadne sa stan├║ tich├Żm spolo─Źn├şkom danej firmy
T├íto firma nak├║pi servery od distrib├║tora alebo priamo dod├ívate─żov serverov
Firma dostane z─żavu napr├şklad 10%
Firma dod├í projekt so z─żavou napr├şklad 8%
2% si nech├í ─Źlovek, ktor├Ż to zastre┼íoval
Distrib├║tor predal HW za takmer pln├║ cenn├şkovu cenu, aj ke─Ć v komer─Źnom svete by to nek├║pil nikto pri zmysloch ani za 50% z─żavu

Mar┼że na HW s├║ teda niekde okolo 50%, ale na slu┼żb├ích vedia by┼ą v 100vk├ích percent.

10. Rozdelovanie koristi.
No dobre, ale ako zainteresovan├Ż ─żudia dostan├║ svoju ─Źas┼ą pe┼łaz├ş? V┼íetko pekne leg├ílne a ─Źo nie je a┼ż tak leg├ílne to v hotovosti.

Toto s├║ sp├┤soby:

  • ─Źas┼ą pe┼łaz├ş resp. odmeny je vyplaten├Żch ┼ítandardn├Żm leg├ílnym sp├┤sobom z firiem a ich dod├ívate─żom. (cez dividendy, faktur├ície - ako v primit├şvnej┼íom sp├┤sobe korupcie). ─îas┼ą tak├Żto pe┼łaz├ş je investovan├í do ─Ćal┼í├şch firiem alebo startupov, ktor├ę maj├║ sl├║┼żi┼ą na zhodnotenie invest├şcie.

Ka┼żdop├ídne ─żudia si potrebuj├║ za peniaze kupova┼ą veci a musia sa dosta┼ą a┼ż do ich pena┼żeniek. Len┼że tu sa bav├şme o mili├│noch eur, ktor├ę treba o─Źisti┼ą a z├írove┼ł sa v├ím z nich nechce plati┼ą da┼ł a vracia┼ą ─Źas┼ą sp├Ą┼ą. Ve─Ć ste ich pr├íve od ┼ít├ítu z├şskali.

  • znova n├ístupia konzulta─Źn├ę firmy, alebo ┼ípecializovan├ę firmy ktor├ę pon├║kaj├║ pranie pe┼łaz├ş as a service (stoj├ş to od 7-12%). konzulta─Źn├í firma - rob├ş slu┼żby pre firmy: audit, da┼łov├ę optimaliz├ície, projektov├ę riadenia cez ktor├ę vie z├şska┼ą ur─Źit├║ ─Źas┼ą sp├Ą┼ą priamo od firiem. Tieto peniaze potom ─Ćalej pos├║va do ┼ítrukt├║r (nech├íva si z toho %), alebo s├║ leg├ílne v konzulta─Źnej firme a s├║ vyplaten├ę potom ako bonusy, odmeny, dividendy ─żu─Ćom z konzulta─Źn├Żch firiem, ktor├Ż jednak p├şsali projekty na mieru firm├ím a pod─ża ┼żiadosti oligarchu/politika/├║radn├şka.

  • bu─Ć sa vybuduje vlastn├şcka ┼ítrukt├║ra firmy s vlastn├şkmi zo zahrani─Źia (toto je pri v├Ą─Ź┼í├şch a dlhodobej┼í├şch firm├ích) Pri mens┼í├şch pr├í─Źkach, ktor├ę nesk├┤r m├┤┼żu by┼ą prep├şsan├ę na biele kone si firma "nak├║piÔÇŁ slu┼żby zo zahrani─Źia a po┼íle peniaze do ┼ítrukt├║ry mimo Slovenska. (vytv├íraj├║ sa firmy, ktor├ę dok├í┼żu v priebehu jedn├ęho roka by┼ą zalo┼żen├ę, vyfakturova┼ą veci a z├írove┼ł aj zavret├ę, vytunelovan├ę a pr├şpadne prep├şsan├ę na biele kone rumunska, ma─Ćarska, bulharska, mexika)

  • v oboch pr├şpadoch tam peniaze prejd├║ cez viacero firiem, rozpustia sa na viacero ├║─Źtov in├Żch firiem, pr├şpadne sa ┼ítrukt├║rou vedia vr├íti┼ą do in├Żch firiem v susedn├Żch krajin├ích ktor├ę sa napi┼íu na d├┤veryhodn├ę osoby. Tu treba podotkn├║┼ą, ┼że Firma ktor├í posiela peniaze mimo si mus├ş brut├ílne d├┤verova┼ą s ÔÇťkonzulta─Źnou firmouÔÇŁ ktor├í peniaze ─Źist├ş, preto┼że vo viacer├Żch krokoch nem├í nad peniazmi ├║pln├║ kontrolu. Je to hlavne preto, aby sa na ceste nikde nevyskytlo meno ─żud├ş a s├║ namiesto nich biele kone. Aj ke─Ć oni pr├şstup k ├║─Źtom ─Źasto kr├ít maj├║.

VRACANIE PE┼çAZ├Ź - oligarchom, politikom a ├║radn├şkom - op├Ą┼ą z├íle┼ż├ş od mno┼żstva pe┼łaz├ş a d├┤le┼żitosti.

  • v hotovosti. (naozaj pr├şde t├Żpek s igelitkou - alobalom (aby peniaze nezhoreli :). Lebo doba ke┼íu st├íle neskon─Źila.

  • dostane pr├şstup k r├┤znym zahrani─Źn├Żm ├║─Źtom (ktor├ę boli vytvoren├ę vr├ímci ┼ítrukt├║ry) a m├┤┼że si potom beha┼ą do rak├║ska a zahrani─Źia vybera┼ą peniaze z bankomatov. Pr├şpadne sa rozpr├íva, ┼że v dovolenkov├Żch destin├íci├ích ako Dubai, Cyprus je mo┼żn├ę dosta┼ą v├Ą─Ź┼í├ş obnos hotovosti.

  • podielom vo firm├ích, ktor├ę figuruj├║ ako subdod├ívate─ż pre hlavn├ęho dod├ívate─ża (─Źi u┼ż re├ílny alebo iba fikt├şvny). Tieto peniaze si vie potom z├şska┼ą ako dividendu ako tich├Ż spolo─Źn├şk, pr├şpadne jemu niekto spriate─żen├Ż. Alebo to zasa cez tieto firmy preperie a tak sa kruh uzatv├íra.

  • z─żavami, autami, pozemkami / bytmi ktor├ę nak├║pi spriatelen├í firma-osoba a t├í to potom cez p├ír krokov pred├í zasa spriate─żenej osobe kupcu (kauza Ba┼ítern├ík?)

  • netreba zab├║da┼ą na l├ískavosti. Korupcia nemus├ş prebieha┼ą len formou pe┼łaz├ş pri konkr├ętnej z├íkazke, ale ve─ża ─żud├ş v ┼ít├ítnej spr├íve vie komu spravilo l├ískavos┼ą, ├║stupok a nesk├┤r si ho vyberie ke─Ć bude potrebova┼ą. Ke─Ć je vytvoren├ę cel├ę klbko takto spolupracuj├║cich ─żud├ş, nie je probl├ęm podp├şsa┼ą a vybavi┼ą veci. Pr├şpadne niektor├ę stopn├║┼ą. Nie v┼íetko sa rob├ş za ke┼í.

Cel├ę kole─Źko uzatv├íra kontrola projektov. Vraciame sa sp├Ą┼ą k auditom, kontrole projektov, ktor├ę vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov zasa robia konzulta─Źn├ę firmy pr├şpadne ─żudia/├║radn├şci zapojen├Ż do cel├ęho s├║kolia a maj├║ z├íujem nato aby bol projekt aspo┼ł na papieri v dobrom stave. Dod├ívatelia, ktor├Żch projekty s├║ auditovan├ę ─Źasto nakupuj├║ slu┼żby od t├Żch ist├Żch konzul┼ąa─Źn├Żch firiem, alebo ich spriatelen├Żch subjektov, ─Ź├şm sa kontroln├í vrstva dost├íva do konfliktu z├íujmov.

No dobre, ale ─Źo s t├Żm?
Na korupcii je z├íkern├ę to, ┼że len m├ílokedy je ├║plne jednozna─Źn├í a ve─ża kr├ít sa d├í racionalizova┼ą. Je to tak├ę jazdenie na hrane. To, pre─Źo m├┤┼że fungova┼ą korupcia na takejto ve─żkej ┼ík├íle je to, ┼że iba mal├ę mno┼żstvo ─żud├ş ju aktivne vybavuje. V├Ą─Ź┼íina s├║ pas├şvni vykon├ívatelia, ktor├ş re├ílne makaj├║ (─Źasto kr├ít aj tvrdo). Nikdy ni─Ź nevybavovali, nikoho nepodpl├ícali. Iba neodolali zauj├şmavej ponuke, ktor├í sa e┼íte tv├íri aj ako legit├şmna komer─Źn├í z├íkazka. Je s├şce asi jasn├ę, ┼że ten projekt bol vybaven├Ż nejak divne, ale ke─Ć┼że na ┼łom niekto rob├ş iba ist├║ ─Źas┼ą, jeho ego ho ove─ża ─żah┼íie ochr├íni. Zvl├í┼í┼ą ke─Ć vid├ş okolo seba, ┼że ve─żk├í ─Źas┼ą spolo─Źnosti a aj jej vrcholov├ş predstavitelia robia nie─Źo podobn├ę.

14 Likes

Pod─ża m┼ła je najv├Ą─Ź┼í├şm probl├ęmom deform├ícia hospod├írskeho prostredia, v IT ┼ípeci├ílne. Nehovor├şm len o nef├ęrovom postaven├ş jednotliv├Żch ├║─Źastn├şkov na trhu IT. Ur─Źit├Ż subjekt - ┼ípeci├ílne k┼Ľmen├Ż tu─Źn├Żmi z├íkazkami, m├í mo┼żnos┼ą p├┤sobenia na trhu (aj komer─Źnom) sp├┤sobom ak├Żm by v zdravom prostred├ş nemohol.

Tie dopady na trh s├║ viacer├ę:
Napr. vie u ur─Źit├ęho klienta dlhodobej┼íie dumpova┼ą a t├Żm nepripusti┼ą na trh in├ęho - hoci ┼íikovnej┼íieho hr├í─Źa.
─Äalej m├┤┼że si dovoli┼ą investova┼ą do ur─Źit├Żch projektov / prototypov, ktor├ę by si in├Ż subjekt nemohol dovoli┼ą ÔÇŽ a n├ísledne to vyu┼żi┼ą ako konkuren─Źn├║ v├Żhodu. (Dlhodobo v┼íak t├║to v├Żhodu strat├ş, preto┼że nie je konfrontovan├Ż s v├Żzvami a t├Żm jeho inovat├şvnos┼ą poklesne. N├ísledne nie je schopn├Ż dod├íva┼ą ani ┼ítandardn├ę veci.).
─Äalej vplyv na ceny, mzdy ÔÇŽ

Pokia─ż je trh po┼íkoden├Ż korupciou len s malej ─Źasti, vie sa s t├Żm vysporiada┼ą. Av┼íak ak prekro─Ź├ş ur─Źit├║ hranicu (─Źo sa stalo v SR), u┼ż nie je schopn├Ż sa inova─Źn├Ż potenci├íl nekorup─Źn├Żch ├║─Źastn├şkov vyrovna┼ą s deform├íciou a je potl├í─Źan├Ż. Zjednodu┼íene - stratila sa ozdravovacia schopnos┼ą trhu a nastalo rozdelenie na trh korup─Źn├Ż a in├Ż (komer─Źn├Ż, zahrani─Źn├Ż). Samozrejme hospod├írske slobody vo─żn├ęho trhu s├║ potla─Źen├ę a┼ż neexistuj├║ce a nev├ş┼ąaz├ş dobr├Ż a schopn├Ż ale ten kto rozt├í─Źa ┼ípir├ílu korupcie.
To znamen├í - oligopoliz├ícia trhu, kde p├┤sob├ş len nieko─żko m├ílo subjektov, bez oh─żadu na ich kvalitu, preto┼że t├í nie je rozhoduj├║ca. ÔÇŽ a kto nie je v klube, ten sa nem├┤┼że uplatni┼ą. Oligopol rozhoduje kto bude hospod├írsky ┼żi┼ą a kto bude z odvetvia vytla─Źen├Ż.

Vysok├Ż podiel verejn├Żch z├íkaziek (┼żivn├í p├┤da pre korupciu), spolu s n├şzkou mierou konkurencie, vysok├Żmi bari├ęrami vstupu na trh vl├ídnych z├íkaziek, malos┼ą prostredia a intenz├şvne osobn├ę v├Ązby ├║─Źastn├şkov trhu, sp├┤sobuj├║ priam existen─Źn├ę ot├ízky s├║┼ąa┼żite─żov na trhu, t.j. odvetvie je ÔÇ×z├ívisl├ęÔÇť na ┼ít├ítnych z├íkazk├ích.

4 Likes

len pre record, dostal som par sukromnych emailov k teme. dikes. skusim to nejak spracovat do podoby a dat potom vonku. stale ak mate niekto dobre hinty a cim konkretnejsie tym lepsie, poslite.

1 Like

Pár posrehov na doplnenie:

D├┤vodom vzniku korupcie je aj pokrivenie trhu dot├íciami a eurofondami - kedy sa nerobia projekty preto, ┼że ich treba, ale preto, ┼że: ÔÇťM├íme tak├Żto bal├şk pe┼łaz├ş, treba ho min├║┼ą, vymyslite projekty, ka┼żd├ęmu kvapneÔÇŁ A nev┼íimol som si ┼że by sa potom niekto staral aj o to z ─Źoho plati┼ą n├ísledn├║ prev├ídzku a spr├ívu IT projektov.

─Äal┼íia vec je obchodovanie s inform├íciami, p├ír pr├şkladov: v├Żmenn├Ż kurz SK/EUR, dot├ície na slne─Źn├ę elektr├írne, pozemky pod dia─żnicu, Jagu├ír. Kedy na inform├íci├ích zarob├ş p├ír ─żud├ş, na ├║kor ┼ít├ítu.

1 Like

@mtruban op├şsal si to ├║plne presneÔÇŽ a dos┼ą podrobne. Ale probl├ęm m├íme, ┼że e┼íte aj ke─Ć nie─Źo s toho kola ujde/vyjde na povrch nast├║pi vy┼íetrovate─ż ktor├ş tomu bu─Ć nerozumie alebo m├í rovno za ├║lohu to utopi┼ą. Ak by sa aj na┼íiel vy┼íetrovate─ż ─Źo to za─Źne vy┼íetrova┼ą nast├║pi prokur├ítor ktor├Ż dok├í┼że jedn├Żm papierom ukon─Źi┼ą vy┼íetrovanie. A ak by aj nie v├Ą─Ź┼íinou m├┤┼że e┼íte gener├ílny prokur├ítor stiahnu┼ą spis k sebe a robi┼ą dozorÔÇŽ V├Ą─Ź┼íinou to na s├║d ani nepr├şde al ak by predsa e┼íte aj sudcov m├íme ak├Żchsi loj├ílnych k tak├ęmuto konaniu. ─îi s├║ v┼íetci v tom kole─Źku ├║radn├şci- dod├ívatelia(oligrachovia)- konzulta─Źn├ę firmy-audity-vy┼íetrovatelia- prokur├ítori-sudcovia so z├íujmom pom├┤c┼ą krajine v ktorej ┼żijeme je asi ─żahk├ę odpozorova┼ą v kontexte posledn├Żch skuto─Źnost├ş ale hor┼íie u┼ż vid├şm ┼íance ako to cel├ę zmeni┼ą ke─Ć┼że t├şto ─żudia s├║ prerasten├ş syst├ęmom skrz na skrz. Samozrejme ─Źes┼ą v├Żnimk├ím a ver├şm, ┼że ich je dos┼ą.

Korupcia je na slovensku v ─żudoch. Pozrite si v┼íetky barometre. Jej vykorenenie je ot├ízkou vzdel├ívania a asi nieko─żk├Żch gener├íci├ş - teda dlhodob├Ż boj. Ost├íva n├ím len nevzda┼ą to a sk├║si┼ą zmeni┼ą podmienky fungovania syst├ęmu ako aj myslenie ─żud├ş. Heslo za minul├ęho re┼żimu bolo " Kto nekradne zo spolo─Źn├ęho okr├ída svoju rodinu" a bohu┼żia─ż to zostalo vo ve─ża hlav├íchÔÇŽ

3 Likes

Ja tu vidim dva problemy, mozno spolu nesuvisa mozno ano. Korupcia je vec sama o sebe. Ale na druhej strane, informatizacia je v takomto stave, pretoze vacsina zainteresovanych ludi (riadiacich i vykonnych) je zrejme nekvalifikovana, nezodpovedna alebo nekompetentna. Vzdy to skonci u ludi, same od seba sa to ani nenavrhne, ani nedoda, ani nenaprogramuje. Myslite ze vyriesenim korupcie sa zaroven vyriesi aj problem odbornosti zainteresovanych ? Alebo zasnivajme sa a skusme navrhnut idealnu postupnost krokov:

  1. Vhodnymi proaktivnymi opatreniami zuzime priestor pre korupcne jednanie
  2. Vhodnymi opatreniami zlepsime odhalovanie a potieranie korupcie
    .
    .
    n. prostrednictvom kvalifikovanych, kompetentnych a motivovanych ludi urcime parametre ÔÇťdobrej informatizacieÔÇŁ a sposoby ako sa do tohto stavu dostat
    .
    .
    z. mame ÔÇťdobru informattizaciuÔÇŁ

Kto vie tuto postupnost doplnit?

1 Like

─Äal┼í├şm faktorom je ─Źas. Ke─Ć m├í┼í dobr├Żch ─żud├ş ale pomal├ę procesy (komunik├ícia cez n ├║rovn├ş, ÔÇŽ), tak ti to nepom├┤┼że.

1 Like

Pravdu mas. Ale aj tak, tie procesy, ci uz dobre alebo zle, dizajnuju a implementuju zase len ludia.

Korupcia a neodbornost su si podobne v tom, ze obe bujneju v prostredi netransparentnosti a nevyvodzovania zodpovednosti.

Cize v tych krokoch musia niekde velmi vysoko byt opatrenia, ktore umoznuju kontrolu, porovnavanie a nasledne opravy, zlavy, pokuty, pripadne az trestne stihania ale aj opacne vyzdvihovanie dobrych prikladov a praktik, odmeny a ocenenia.

Ked tak nad tym uvazujem, tak by sme asi fakt mali zacat so slovensko.justice ako zakladnym frameworkom na vsetko dalsie.

3 Likes

Podla mna, (a aj niekolko ekonomick├Żch vedcov) je vedie umel├ę zn├ş┼żenie konkurencie, napr. korupciou ku poklesu inova─Źn├ęho potenci├ílu. V IT to plat├ş ur─Źite a vidie┼ą to aj na vl├ídnych z├íkazk├ích.

Intenzitou hospod├írskej s├║┼ąa┼że sa zaoberalo X ekon├│mov, dokonca ku nej zaujali postoj aj ekonomick├ę ┼íkoly (harvardsk├í, chicagsk├í, rak├║ska, Freibursk├í). Mali s├şce odli┼ín├ę n├ízory na niektor├ę aspekty s├║┼ąa┼że, jej intenzity, vplyv monopolov, ─Źi d├┤le┼żitos┼ą inov├íci├ş, ┼żiadna z nich v┼íak nebola z├ístancom monopoliz├ície a hospod├írsku s├║┼ąa┼ż ako tak├║ uzn├ívali ako mechanizmus p├┤sobiaci v prospech spotrebite─ża.
Niektor├ę dokonca vyzdvihuj├║ pr├íve monopoln├ę postavenie ako prirodzen├║ s├║─Źas┼ą dynamick├ęho procesu konkurencie a zdroj inov├íci├ş. Aj v tomto pr├şpade je potrebn├ę rozli┼íova┼ą o pr├ş─Źinu vzniku monopoln├ęho postavenia. A v nej tkvie rozdielnos┼ą monopoln├ęho p├┤sobenia na trhu (mo┼żno) pozit├şvne ÔÇô ak sa jedn├í o inova─Źn├Ż monopol (Microsoft, Google, farmaceutick├ę spolo─Źnosti a pod.), alebo sa jedn├í o monopoln├ę p├┤sobenie kartelu a teda neinova─Źn├Ż monopol. Korup─Źn├Ż oligopol v┼íak ┼żiadne inova─Źn├ę potenci├íly nem├í a preto to ─Źasto kon─Ź├ş neodbornos┼ąou a degrad├íciou slovensk├Żch IT─Źk├írov. - https://www.saminedavycentrovat.sk

Ot├ízkou je ako z toho von. Tu v┼íak nie je odpove─Ć, preto┼że t├í le┼ż├ş v zmene tzv. kapitalizmu verejn├Żch zdrojov.

Teraz budem citova┼ą jednu osobu, ktor├í sa vyjadrovala na in├║ oblas┼ą, ale presne sed├ş aj na informatiz├íciu:
_ÔÇťS├║hlas├şm s tvrden├şm, ┼że to, ─Źi bude nejak├í oblas┼ą fungova┼ą, je z osemdesiatich percent o ─żudoch a len z dvadsiatich o syst├ęme. Napriek tomu vo ÔÇŽ (s.d) ÔÇŽ nechceme rezignova┼ą na zlep┼íovanie syst├ęmu. Pr├íve ten m├┤┼że z├║┼żi┼ą priestor na svojv├┤─żu, a teda na ─żudsk├ę zlyhanie. Jedna osoba neur─Źuje kvalitu ÔÇŽ (informatiz├ície) ÔÇŽ, ale som presved─Źen├í, ┼że jedna osoba m├┤┼że ovplyvni┼ą cel├║ atmosf├ęru vn├║tri ÔÇŽ (informatiz├ície) ÔÇŽ , ako i d├┤veru verejnosti.ÔÇŁ

ÔÇŽ sorry za tieto moje ve─Źern├ę dlh├ę p├şsa─Źky. :slight_smile:

5 Likes

Ve─żmi spr├ívny postreh o monopoliz├ícii prostredia a s├║visiacej korupcie. Je potrebn├ę vn├şma┼ą probl├ęm e┼íte hlb┼íie, ako p├ş┼íe Mi┼ío Truban, ku kore┼łom a t├Żm sa dostaneme a┼ż ku uzavretiu cyklu.
Kore┼łom je legislat├şva (z├íkony, strat├ęgie, ┼ítandardy, koncepcie a pod), ktor├║ s├║ podkladom pre rozhodovanie a ─Źasto ich pripravuj├║ ─żudia z firiem a to na z├íklade jasn├Żch z├íujmov. Ak tam zaseju svoje semienko, na konci p┼íenku zo┼żn├║ len oni :slight_smile: Presne ako p├ş┼íe Ivan, je to v┼íak obrazom kvality ├║radn├şka (ktor├Ż by mal v skuto─Źnosti pripravova┼ą legislat├şvu) a jeho verejnej kontroly (len transparentnos┼ą na v┼íetk├Żch ├║rovniach procesov verejnej spr├ívy dok├í┼że vykoreni┼ą korupciu), N├ísledn├ę kroky po nastaveniach legislat├şvnych r├ímcov s├║ u┼ż len d├┤sledkom, cel├Ż cyklus id├║ci v zmysle legislat├şvy je toti┼ż v skuto─Źnosti leg├ílny a preto silov├Żmi zlo┼żkami (vy┼íetrovate─ż alebo sudca) u┼ż len ┼ąa┼żko postihnute─żn├Ż (v podstate sa d├í odhali┼ą len pri ÔÇťchybe a laxnostiÔÇŁ zainteresovan├Żch, ─Źo sa v┼íak m├ílokedy st├íva :slight_smile: )

V skuto─Źnosti je t├ęma korupcie v prvom rade o mor├ílke a nie celkom o leg├ílnosti vz┼ąahov. Preto by som mo┼żno navrhol vytvori┼ą aj v r├ímci platformy ak├Żsi board (vote?), ktor├Ż by sa mohol pok├║si┼ą zn├ímkova┼ą napr├şklad tendre, z├íkony, projekty a podobne istou zn├ímkou 1-5 na z├íklade stupnice mor├ílnosti (otvorenos┼ą, transparentnos┼ą, ValueForMoney a pod), pr├şpadne pod─ża princ├şpov napl┼łaj├║cich kodex s.d. Mo┼żno tie zn├ímky by sa mohli prehodnocova┼ą pod─ża toho, v ktorom ┼ít├ídiu sa dan├í aktivita nach├ídzaÔÇŽ a rovnako by sa mohla urobi┼ą z toho ÔÇťtabula hanbyÔÇŁ, kde by sa tieto veci trvale zobrazovali :slight_smile:

PS: Mo┼żno trochu mimo topic, ale m├ím v pam├Ąti jednu predn├í┼íku ─Źloveka, ktor├Ż vysvet─żoval niektor├ę filozofick├ę princ├şpy dialektiky dobra a zla, ┼że ak je na za─Źiatku zlo, na konci u┼ż nem├┤┼że by┼ą dobro, lebo zo zla nem├┤┼że by┼ą dobro. M├┤┼że by┼ą len men┼íie zlo. Len ak je na za─Źiatku dobro, na konci to m├┤┼że skon─Źi┼ą dobrom. Av┼íak aj zlom, ak sa to neustrihne a preto je potrebn├ę v celom procese veci monitorova┼ą a z poh─żadu mor├ílnosti vyhodnocova┼ą :slight_smile:

2 Likes

Presne tak. P├ítranie po pr├ş─Źin├ích n├ís dovedie ku kore┼łom -k psychike, mor├ílke ─Źloveka aj spolo─Źnosti.

Zauj├şmav├í aktivita bola pred nieko─żk├Żmi rokmi, ke─Ć jeden redaktor z Trendu pl├ínoval ku ka┼żd├ęmu tendru da┼ą tip na v├ş┼ąaza. Ke─Ć mu nieko─żko vy┼ílo, tak rad┼íej s t├Żm prestal. (neviem, kto a ─Ź├şm ho presved─Źil.)

Vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov sa vie dopredu pre koho je tender vyp├şsan├Ż. Niekedy to sr┼í├ş z podmienok ├║─Źasti, inokedy to na trh ÔÇťprenikneÔÇŁ a niekedy to samotn├Ż kandid├ít na v├ş┼ąaza v┼íade rozkrikuje ako lev v r├ímci teritori├ílneho zastra┼íovania. :slight_smile:

6 Likes

presne na toto som chcel pouk├íza┼ą a nasmerova┼ą aj tunaj┼íiu komunitu smerom do - JUSTICE . Ak dok├í┼żeme posun├║┼ą ─Ćalej asi v prvom rade r├Żchlos┼ą rozhodovania na s├║doch a a kvalitu rozhodnut├ş sudcov ( d├í sa to do ur─Źitej miery cez verejne dostupn├Ż elektronick├Ż s├║dny spis, a n├ísledn├ę vyhodnocovanie rozhodnut├ş jednotliv├Żch sudcov) a tie┼ż obmenu a vzdel├ívanie nov├Żch sudcov a prokur├ítorov - v tomto zase pom├┤┼żu tie opatrenia s elektronick├Żm s├║dnym spisom a meran├şm kvality s├║dnych rozhodnut├ş (pri ich vzdel├ívan├ş sa bud├║ prebera┼ą konkr├ętne pr├şpady) dok├í┼żeme potom t├Żm ovplyvni┼ą dianie v celej spolo─Źnosti lebo ak spravodlivos┼ą nefunguje ─żudia na v┼íetk├Żch ├║rovniach rezignuj├║ ÔÇŽ A tam sme skoro u┼ż v tomto momente pri┼íli.

2 Likes

Dobr├Ż n├ípad ÔÇŽ mo┼żno by ─Źasom prebralo zn├ímkovanie UVO a t├Żm by bolo jasn├ę ktor├ę ┼ít├ítne organiz├ície maj├║ kvalitu v IT obstar├ívan├ş a ostatn├ę by sa potom od nich mohli u─Źi┼ą ako na to ÔÇŽ pr├şpadne by to tie najlep┼íie mohli robi┼ą namiesto t├Żch najhor┼í├şch - u┼ż aj to by asi u┼íetrilo kopu pe┼łaz├ş a aj probl├ęmov s prepojovan├şm syst├ęmov. :slight_smile:

I proto, ze chytri a moralni lide do takoveho prostredi nejdou, a tim padem pak projekty delaji neumetelove, a vysledky jsou otresne na pouzivani. Coz je mnohem horsi stav nez ÔÇśstalo to 3x vic, ale funguje to dobreÔÇÖ.

A zkreslena KPI - cilem je pak dodat IT sluzbu, ne vyresit potrebu obcana.

4 Likes

V─Źera vy┼íiel blog Transparency International Slovensko http://transparency.blog.sme.sk/c/439404/ako-som-kvoli-pochybnym-zakazkam-odisla-z-ministerstva-zahranicnych-veci.html v ktorom b├Żval├í zamestnanky┼ła ministerstva zahrani─Źn├Żch vec├ş Zuzana Hl├ívkov├í hovor├ş o stretnut├ş s Laj─Ź├íkom: ÔÇ×Stretnutie sa nieslo vo zvl├í┼ítnom duchu, ke─Ć┼że ho p├ín minister otvoril s t├Żm, ┼że ─Źo ma teda tr├ípi. Akoby sa ni─Ź nestalo. Povedal, ┼że moje mlad├şcke ide├íly s├║ mu sympatick├ę, ale ┼że srdce mus├ş ├şs┼ą ruka v ruke s rozumom. Povedal tie┼ż, ┼że, bohu┼żia─ż, na Slovensku ┼żijeme v istom nastaven├ş, kde napr├şklad v IT sektore existuj├║ kartely a r├┤zne z├íkulisn├ę dohody, s ktor├Żmi, bohu┼żia─ż, ┼ít├ít nevie ni─Ź robi┼ą a mus├ş sa im prisp├┤sobi┼ą. A ┼że ak ver├şm jemu, ver├şm tomu, ┼że je v┼íetko v poriadku. A teda by mi chcel pon├║knu┼ą mo┼żnos┼ą vr├íti┼ą sa na ministerstvo, na ak├Żko─żvek odbor, ak mi nevyhovuje sekretari├ít predsedn├şctva.ÔÇť

Tak┼że hlavn├Ż odkaz je, ┼że ÔÇť┼ít├ítÔÇŁ si mysl├ş, ┼że sa s t├Żm ned├í ni─Ź robi┼ą. Pri─Źom firmy, ktor├ę na z├íkazkach nakoniec robia nevedia, ako sa dosta┼ą napriamo k z├íkazke, ktor├║ vedia splni┼ą, ale pre r├┤zne figlirske podmienky s├║ dopredu vyl├║─Źen├ş.

Videl som tu niekde t├ęmu hodnotenia transparentnosti IT obstar├ívan├ş (A mo┼żno obecne v┼íetk├Żch), tak ma napadaju dva ┼żiarive pr├şklady: https://dennikn.sk/122337/kde-su-kolony-v-cesku-povedia-styrikrat-lacnejsie-nez-u-nas/ a http://domov.sme.sk/c/7301268/siroky-zarobi-aj-na-slovenskych-sudoch.html o ktorom sa d├í pre─Ź├şta┼ą bez predplatn├ęho aj http://aktualne.atlas.sk/videokonferencie-ako-novinka-na-sudoch-s-vysluchom-svedkov-pomoze-siroky/slovensko/politika/ a ─Źo pokra─Źuje zoschr├ínovaten├şm pr├şjmecu https://dennikn.sk/6578/sirokeho-firmu-prevzala-schranka-zaraba-dalej/

A teraz ot├ízka znie, ako presved─Źi┼ą ┼ít├ít, aby nakupoval lacnej┼íie rovnako hodnotn├ę rie┼íenie? Nech├í sa ┼ít├ít bez tlaku verejnosti zatla─Źi┼ą do stavu, ┼że to bude dobrovo─żne nakupova┼ą za nekorup─Źn├ę ceny? Pod─ża m┼ła ÔÇť┼ít├ítÔÇŁ sa na n├ís vyka┼íle, ak m├í istotu, ┼że Laj─Ź├íkov├ę slov├í voli─Źi zo┼żer├║ a ┼że to nie je zodpovednos┼ą ┼ít├ítu.

Facebook, ktor├Ż obsluhuje 100M online pripojen├Żch pou┼ż├şvate─żov by sa nemohol do tendra na informovanie vodi─Źov prihl├ísi┼ą a Skype by nemohol zabezpe─Źova┼ą telekonferencie pre s├║dy, preto┼że nemaj├║ certifik├íty a dod├ívky pre ┼ít├ítnu spr├ívu. Nasadzovanie projektov v┼íak kolabuje, ─Źi m├í firma certifik├ít, alebo nie, ─Źi dod├ívala pre ┼ít├ítnu spr├ívu za milion, alebo 10, tak┼że funk─Źnos┼ą syst├ęmu pri dodan├ş by malo by┼ą v├Ą─Ź┼íie krit├ęrium, ako certifik├ít a doteraj┼íia ve─żkos┼ą z├íkaziek pre ┼ít├ít.

Ako toto funguje vo vyspel├Żch krajin├ích?

Niekde som tu videl topic o hodnoten├ş projektov, tak ┼áirok├ęho telekonferencie n├ís vyjdu pri porovnate─żnom po─Źte pr├şpojn├Żch bodov ako v ─îR 13,9 mil. ÔéČ na rozdiel od ─îesk├ęho obstar├ívania za 1,8 mil. ÔéČ. ┼áirok vyhral s najni┼ż┼íou cenou. To znamen├í, ┼że ─îe┼íi nak├║pili za 13% ceny!